Ulga na start a zasiłek chorobowy: z czego rezygnujesz, gdy nie płacisz składek

Ulga na start to realna oszczędność na początku firmy. Ma jednak cenę, o której rzadko się mówi przy rejestracji: według ZUS (stan na 30.10.2026) w okresie ulgi nie masz prawa do zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku macierzyńskiego ani opiekuńczego. Składki chorobowej nie płacisz, więc ochrony z niej też nie ma.

Mit kontra fakt

Mit: skoro jestem w ZUS, na L4 coś dostanę

Fakt: samo prowadzenie firmy nie wystarcza. Zasiłek chorobowy przysługuje tylko przy ubezpieczeniu chorobowym, a przedsiębiorca podlega mu dobrowolnie. Ulga na start zwalnia ze składek emerytalnej, rentowej, wypadkowej i chorobowej, więc w tym czasie ubezpieczenia chorobowego nie masz (ZUS). Płacisz tylko składkę zdrowotną. Ona daje dostęp do leczenia, ale nie daje pieniędzy na zwolnieniu.

Mit: wypadek przy pracy to co innego, tu ZUS zapłaci

Fakt: w okresie ulgi nie przysługują także świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, czyli zasiłek chorobowy po wypadku przy pracy i świadczenie rehabilitacyjne (ZUS). Składki wypadkowej też wtedy nie płacisz.

Mit: jak ulga się skończy, chorobowe włączy się samo

Fakt: nie włączy się. Przedsiębiorca obejmuje się chorobowym na własny wniosek, od dnia wskazanego w druku ZUS ZUA, nie wcześniej niż w dniu zgłoszenia. Jedyny wyjątek to zgłoszenie w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych: wtedy możesz objąć się chorobowym od tego samego dnia (ZUS).

Mit: po zgłoszeniu zasiłek należy mi się od razu

Fakt: przy dobrowolnym chorobowym prawo do zasiłku masz po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia. Wliczają się wcześniejsze okresy chorobowego, jeśli przerwa nie była dłuższa niż 30 dni (ZUS, stan na 30.10.2026). Niezdolność do pracy, która zaczęła się przed upływem tych 90 dni, zasiłku nie da.

Krok po kroku: jak dołączyć do chorobowego

1. Policz, kiedy kończy się ulga

   Ulga trwa do 6 miesięcy kalendarzowych. Jeśli zaczniesz w trakcie miesiąca, liczysz od kolejnego (ZUS). Datę końca zapisz w kalendarzu, bo od niej biegnie siedem dni na zgłoszenie.

2. Wybierz podstawę składek

   Po uldze możesz przez 24 miesiące płacić od preferencyjnej podstawy, czyli od zadeklarowanej kwoty nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Od niej liczy się potem także zasiłek.

3. Złóż ZUS ZUA z zaznaczonym chorobowym

   Zgłoszenie w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych obejmuje Cię chorobowym od pierwszego dnia. Po terminie ochrona zaczyna się dopiero od dnia zgłoszenia.

4. Płać składkę w terminie

   Zaległość nie może przekraczać 1% minimalnego wynagrodzenia, czyli 48,06 zł (wyliczenie z kwoty 4806 zł). Spłata w ciągu 6 miesięcy przywraca prawo za cały okres (ZUS).

5. Odlicz 90 dni

   Dopiero po nich masz prawo do zasiłku. W tym czasie zwolnienie lekarskie jest, ale zasiłku z ZUS nie będzie.

Możesz też zrezygnować z ulgi wcześniej i zgłosić się do ubezpieczeń od wybranego dnia. Wtedy 90 dni zaczynasz odliczać szybciej. ZUS zaznacza jednak, że drugi raz z ulgi na start skorzystasz dopiero po 60 miesiącach kalendarzowych od zakończenia lub zawieszenia działalności.

Ile to kosztuje i ile dostaniesz (stan na 2026)

Stopa składki chorobowej to 2,45% podstawy. Poniżej dwa warianty z kwotami ZUS na 2026 rok. Zasiłek policzyłem sam: podstawa po odjęciu 13,71%, z tego 80%, przy założeniu pełnych 12 miesięcy takich składek. To uproszczenie, ostateczną kwotę ustala ZUS.

Zróbmy hipotetyczny rachunek. Załóżmy, że firmę zakładasz 1 marca, ulga trwa do końca sierpnia, a od 1 września zgłaszasz się z chorobowym. Prawo do zasiłku pojawia się mniej więcej z końcem listopada. Przez pierwsze niemal dziewięć miesięcy działalności zasiłku więc nie masz, choć przez ostatnie trzy płacisz już składkę. Taka jest kolejność i jej nie przeskoczysz.

Wybór podstawy to osobna decyzja z konsekwencjami. Niższa składka daje niższy zasiłek, o czym piszę w tekście Mały ZUS a zasiłek chorobowy.

Czym przykryć te miesiące bez zasiłku?

Najpierw policz, ile wytrzymasz z oszczędności. Pomoże kalkulator Ile wytrzymasz bez pensji. Jak wygląda zasiłek u pracownika, zobaczysz w tekście Ile dostanę na L4, a zasady dla firm opisałem w L4 na działalności gospodarczej.

W ofercie NN jest umowa dodatkowa na leczenie szpitalne lub operację. Przy pobycie w szpitalu od 4 dni NN wypłaca 1% sumy ubezpieczenia za każdy dzień, a sumę wybierasz od 5 000 do 50 000 zł. To nie zastępuje zasiłku i nie płaci za zwykłe L4 w domu. Zakres, limity i wyłączenia określa OWU.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje decyzji ZUS. Stawki według stanu na 30.10.2026, sprawdź je w ZUS przed złożeniem zgłoszenia. Zakres, limity i wyłączenia umów NN określa OWU.