Ile dostanę na L4? Zasiłek chorobowy krok po kroku

Według ZUS (stan na 30.10.2026) zasiłek chorobowy wynosi 80% podstawy wymiaru, także za dni spędzone w szpitalu. Zasiłek równy całej podstawie przysługuje tylko w kilku sytuacjach: po wypadku w drodze do pracy albo z pracy, gdy zwolnienie przypada w czasie ciąży, oraz po badaniach i zabiegu dawcy komórek, tkanek lub narządów.

Zwolnienia lekarskie to codzienność. Według raportu ZUS o absencji chorobowej w 2025 roku lekarze wystawili osobom ubezpieczonym w ZUS 25,6 mln zwolnień, łącznie na 254,5 mln dni.

Kto płaci za pierwsze dni zwolnienia?

Na umowie o pracę przez pierwsze 33 dni choroby w roku kalendarzowym dostajesz wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy. Dni sumują się w całym roku, także gdy w tym czasie pracowałeś u kilku pracodawców. Od 34. dnia przechodzisz na zasiłek chorobowy (ZUS, stan na 30.10.2026).

Po pięćdziesiątce pierwszy okres skraca się do 14 dni, a zasiłek zaczyna się od 15. dnia. Ta zmiana działa od roku kalendarzowego następującego po roku, w którym skończyłeś 50 lat. Zasiłek wypłaca ZUS albo sam pracodawca, jeśli zgłasza do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób.

Wysokość wynagrodzenia chorobowego za te pierwsze dni określa art. 92 Kodeksu pracy, a dokładną kwotę najszybciej podadzą Ci kadry. W tym tekście liczę tylko zasiłek, bo jego zasady ZUS opisuje wprost.

Od kiedy masz prawo do zasiłku?

Zasiłek nie przysługuje od pierwszego dnia ubezpieczenia. Według ZUS (stan na 30.10.2026) na etacie prawo do niego masz po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Przy ubezpieczeniu dobrowolnym, czyli w firmie albo na zleceniu, czekasz 90 dni.

Bez okresu wyczekiwania zasiłek dostaniesz między innymi wtedy, gdy:

• niezdolność do pracy spowodował wypadek w drodze do pracy albo z pracy,
• jesteś absolwentem i zgłoszono Cię do ubezpieczenia w ciągu 90 dni od ukończenia szkoły lub uczelni,
• jesteś ubezpieczony obowiązkowo i masz za sobą co najmniej 10 lat obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego.

Do okresu wyczekiwania wliczają się wcześniejsze okresy ubezpieczenia chorobowego, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni.

Jak ZUS liczy podstawę zasiłku?

Podstawą jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 pełnych miesięcy kalendarzowych przed miesiącem, w którym zachorowałeś. Jeśli pracujesz krócej, ZUS bierze pełne miesiące, które masz. Od pensji brutto odejmuje 13,71%, czyli Twoje składki na emeryturę, rentę i chorobowe (ZUS, stan na 30.10.2026).

Na pełnym etacie podstawa nie może być niższa niż minimalne wynagrodzenie po odjęciu tych samych 13,71%. Według ZUS minimalne wynagrodzenie w 2026 roku wynosi 4806 zł brutto.

Przykład wyliczenia

1. Pensja brutto

   Załóżmy, że od ponad roku zarabiasz 7000 zł brutto miesięcznie, bez premii i dodatków.

2. Podstawa wymiaru

   7000 zł minus 13,71% to 6040,30 zł.

3. Zasiłek za pełny miesiąc

   80% z 6040,30 zł to 4832,24 zł. Od tej kwoty płatnik pobiera jeszcze zaliczkę na podatek dochodowy, więc na konto wpłynie mniej.

Przykład jest uproszczony. Premie, dodatki i miesiące przepracowane tylko w części zmieniają podstawę, a ostateczną kwotę wylicza płatnik zasiłku.

Jak długo możesz być na zasiłku?

Według ZUS (stan na 30.10.2026) zasiłek chorobowy przysługuje najdłużej przez 182 dni. Gdy niezdolność przypada w ciąży albo powodem jest gruźlica, limit wynosi 270 dni. Do okresu zasiłkowego wliczają się dni wynagrodzenia chorobowego od pracodawcy, a przerwa do 60 dni go nie przerywa.

Jeśli po tym czasie nadal nie możesz pracować, a lekarz orzecznik ZUS uzna, że dalsze leczenie albo rehabilitacja dają szansę na powrót do pracy, dostajesz świadczenie rehabilitacyjne. Przez pierwsze 3 miesiące wynosi ono 90% podstawy, później 75%, łącznie najwyżej przez 12 miesięcy.

Osobna zasada dotyczy choroby po końcu umowy. Za niezdolność do pracy, która przypada już po ustaniu ubezpieczenia, zasiłek przysługuje nie dłużej niż 91 dni. Wyjątki obejmują między innymi ciążę i gruźlicę.

Ile brakuje do pensji i czym to uzupełnić?

Zasiłek to jedna strona rachunku. Druga to koszty, które na zwolnieniu nie maleją: rata, czynsz, rachunki, często też leki i dojazdy na wizyty. Najpierw sprawdź, jak długo pokryjesz różnicę z oszczędności. Do tego służy kalkulator Ile wytrzymasz bez pensji, a lukę w złotówkach pokaże kalkulator luki dochodowej.

W ofercie NN, którą prowadzę, do tej sytuacji pasują dwie umowy dodatkowe do polisy na życie. Działają zupełnie inaczej:

• Leczenie szpitalne lub operacja: przy pobycie w szpitalu od 4 dni NN wypłaca 1% sumy ubezpieczenia za każdy dzień, a sumę wybierasz w przedziale od 5 000 do 50 000 zł. Przy sumie 50 000 zł to 500 zł za dzień. Krótsze pobyty i operacje mają osobne zasady.
• Niezdolność do samodzielnego życia lub pracy: jednorazowa wypłata od 5 000 do 1 000 000 zł, gdy niezdolność do jakiejkolwiek pracy jest całkowita i trwa co najmniej 12 miesięcy. To ochrona na długą, poważną sytuację, a nie na kilkudniowe L4.

Zakres, limity i wyłączenia obu umów określa OWU. Żadna z nich nie płaci za każde zwolnienie lekarskie. Dlatego zanim cokolwiek zaproponuję, przeglądam polisy, które już masz, także grupową z pracy.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje decyzji ZUS ani płatnika zasiłku. Stawki ZUS według stanu na 30.10.2026. Zakres, limity i wyłączenia umów NN określa OWU.